Dacwadda maanta ka furantay Arusha ee ka dhanka ah 9-ka xildhibaan ee Soomaaliya u matalaya Baarlamaanka Bariga Afrika (EALA) waxay noqotay tilmaanta ugu dambeysa ee isku darka Musuqa iyo jahawareerka siyaasadeed, habdoorasho la’aanta iyo eexda ay muddooyinkan dambe dowladda federaalka ku dhaqmeysay.
Haddaba, maxay arrintu ka tarjumaysaa?
1. Soomaaliya oo wajahaysa imtixaan sharciyadeed iyo mid sumcad
Ku biirista EAC waxay u ahayd Soomaaliya fursad dahabi ah oo lagu muujiyo in nidaamkeeda siyaasadeed uu bislaaday, balse dacwaddan Arusha ka bilaabatay waxay muujineysaa in:
• Qaran jira oo rabitaankiisu wanaagsan yahay uu wali la halgamayo nidaam doorasho oo daahfuran.
• Saaxiibadii caalamka iyo reer gobolkuba ay shaki ka muujinayaan sida Soomaaliya u maareyso xuquuqaha siyaasiga ah ee muwaadinkeeda.
2. Eex iyo qof jecleysiga wuxuu ka dhigay nidaamkii EALA mid lagu maadeesto
Eedeymaha ugu waaweyn ee la dul dhigay xildhibaanada cusub ayaa ah kuwa ku yimid Eex, saaxiibtinimo iyo ku-talo-gal siyaasadeed.
Doorashooyinka EALA ee wadamada xubnaha ah waxay ku saleysan yihiin tartan, dood furan iyo codbixin hufan. Laakiin Soomaaliya waxaa lagu eedeeyay:
• In liiskii hore loo diyaariyey sidii “saami-qeyb” siyaasadeed.
• In musharrixiin karti leh la reebay.
• Iyo in kuraasta loo arkay abaalmarin kooxeed, halkii ay ahaan lahaayeen masuuliyad qaran.
Arrintani waxay dhaawacday sumcaddii Soomaaliya ee EAC, waxayna muujisay in awood qeybsiga beelaha uu ka xoog badan yahay maslaxadda qaranka.
3. Mucaaradka iyo beesha caalamka oo isku mowqif noqday
Waxa ugu yaabka badan ayaa ah in:
• Mucaaradka gudaha
• Diplomaasiyiinta caalamka
• Mas’uuliyiinta EAC
Ay dhammaantood ku raaceen hal qodob: doorashadu ma aysan ahayn mid lagu kalsoonaan karo.✅
Tani waxay ka dhigan tahay in dowladdu ay lumisay kalsoonidii gudaha iyo xushmaddii dibadda, xiitaa marka la hadlayo arrin ka baxsan gudaha oo ku saabsan gobolka oo dhan.
4. Arusha ma noqon kartaa goobtii lagu fasaxi lahaa qaladkaas mise?
Haddii maxkamadda EACJ ay ku raacdo cabashooyinka la gudbiyay, waxaa dhici karta:
• In la buriyo doorashadii xildhibaanadaas.
• In dib loogu celiyo nidaam doorasho oo cusub.
• In Soomaaliya lagu cadaadiyo inay qaadato habraac cad oo ku qotoma sharciyad iyo tartan furan.
Go’aanka maxkamaddu wuxuu noqon doonaa mid saameeya mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya iyo sida ay u noqoto dal ku dhex milma nidaamka EAC.
5. Casharka ugu weyn: Dowladnimo waxay ku dhisan tahay hufnaan, ma aha saaxiibtinimo
Dalkan wuxuu marayaa xilli aysan suurtagal ahayn in:
• Kuraas siyaasadeed lagu iibsado saaxiibtinimo.
• Qaranka meel looga dhigo dan gaar ah.
• Iyo in sumcadda dalka lagu khamaaro taageero siyaasadeed oo ku meel gaar ah.
Soomaaliya waxay u baahan tahay hoggaan fahma in nabadda, horumarka iyo sharafta caalamka ay ku iman karaan hufnaan, nidaam iyo ixtiraam sharci.
Dacwadda Arusha ma aha oo keliya kiis sharci, waa tallaabo cod dheer oo muujinaya halka ay ka liidato dowladnimada Soomaaliyeed. Haddii la rabo in Soomaaliya noqoto dal si dhab ah uga dhex muuqda Midowga Bariga Afrika, waxaa lama huraan ah in la xoojiyo nidaam doorasho oo hufan, lagana takhaluso eexda iyo qaraabo-kiilka siyaasadeed.
Ma kula tahay inay jirto Maxkamad dacwadaas qaadi karta oo Soomaaliya ku taala ? Sabab
OKTOOBER24 ku tixnoow