Enrico Mattei Waa Kuma ?
Enrico Mattei (1906–1962) wuxuu ahaa ganacsade, siyaasi iyo hal-abuure Talyaani ah, isla markaana ahaa aasaasaha iyo maskaxdii ka dambeysay shirkadda tamarta Talyaaniga ee ENI (Ente Nazionale Idrocarburi). Mattei wuxuu caan ku noqday inuu si geesinimo leh uga hor yimid awoodihii waaweynaa ee shirkadaha saliidda reer galbeedka (kuwa loo yaqaan “Seven Sisters”), isaga oo dhisay hannaan cusub oo caddaalad ku dhisan.
Aragti Cusub oo Afrika ku wajahan
Intii dalal badan oo Afrikaan ah ay ka soo kabanayeen gumeysi, Mattei wuxuu aaminsanaa in kheyraadka dabiiciga ah ee Afrika ay tahay in ay ka faa’iideystaan shacabka dalalkaas, halkii ay si keliya uga faa’iidi lahaayeen shirkado shisheeye.
Heshiisyadii uu la galay dalalka Afrika waxay ahaayeen kuwo aan hore loo arag:
• Wuxuu siin jiray dalalka Afrika faa’iido ka badan inta shirkadaha kale bixin jireen
• Wuxuu aqbalay wadaag sinnaan ku dhisan, halkii uu ka ahaan lahaa gumeysi dhaqaale
• Wuxuu tababaro iyo shaqo u abuuray dad maxalli ah
Taasi waxay ka dhigtay Mattei qof ay dalal badan oo Afrikaan ah ku arkeen saaxiib, balse ay ka caroodeen quwadihii waaweynaa ee tamarta.
Enrico Mattei iyo Soomaaliya
Soomaaliya, oo xilligaas ku jirtay marxalad kala guur iyo dhisme dowladeed, waxay ka mid ahayd dalalkii uu Mattei daneyn gaar ah siiyay. Shirkadda AGIP, oo hoos tagta ENI, ayaa:
• Ka bilowday sahanno shidaal iyo gaas qaybo ka mid ah Soomaaliya
• Hirgelisay barnaamijyo farsamo iyo tababar oo ay ka faa’iideen Soomaali badan
• Soomaaliya ula macaamishay si ka duwan quwadihii gumeysiga, taas oo dhalisay kalsooni
Inkasta oo sahannadaasi aysan markaas keenin soo saar ballaaran, haddana waxay ahaayeen tallaabooyinkii ugu horreeyay ee muujinaya in Soomaaliya leedahay kheyraad dabiici ah oo mustaqbal leh.
Taageeradiisii Cayaaraha iyo ururada bulshada
Enrico Mattei, oo aha ganacsade siyaasi kaalin muhiimada ka qaatay horumarinta shirkadaha shidaalka yurub iyo dalkaasi talyaaniga hadana waxa uu ku caanbaxay taageerada ururada bulshada iyo horumarinta ciyaaraha kala duwan.
• Taageeradiisa ciyaaraha: Mattei wuxuu maalgelin iyo taageero siiyey kooxo ciyaareed, gaar ahaan kubadda cagta, Baaskiil wadisa iyo afardaha, isagoo u arkay ciyaaraha inay xoojinayaan sumcadda shirkadda iyo xiriirka bulshada.
•Saameynta uu reebay: Taageeradiisa ciyaaraha waxay ka caawisay horumarinta ciyaaraha maxalliga ah, dhiirrigelinta dhalinyarada, iyo xoojinta xiriirka bulshada ee Talyaaniga. Sidoo kale, waxay siisay ENI muuqaal bulsho oo wanaagsan oo ka baxsan ganacsiga shida
Dhaxalka uu Reebay
Geeridii lama filaanka ahayd ee Enrico Mattei sanadkii 1962 (shil diyaaradeed oo ilaa maanta muran ka taagan yahay) waxay jabisay himilooyin badan oo Afrikaan ah. Si kastaba ha ahaatee, dhaxalkiisii wuxuu ahaa:
• Isbeddel ku yimid xiriirka Afrika iyo shirkadaha tamarta
• Fikir ah in Afrika lala macaamilo si ixtiraam iyo sinnaan leh
• Tusaale muujinaya in horumar la wada gaari karo
•Cayaaraha iyo isdhedgalka bulshada iney qayb ka noqon horumarka bulshada iyo dhaqaale ee dalka
Ugudambayn: Enrico Mattei ma ahayn oo keliya ganacsade; wuxuu ahaa aragtiyahan rumaysnaa in Afrika ay xaq u leedahay mustaqbal ay iyadu maamusho. Soomaaliya iyo dalal badan oo Afrikaan ah, Mattei wuxuu uga tagay raad muujinaya in horumar dhab ah lagu gaari karo wada-shaqeyn caddaalad ah.